Kalkulator opłaty za DPS
Za pobyt w DPS płaci najpierw mieszkaniec – najwyżej 70% swojego dochodu. Brakującą kwotę dopłacają małżonek i zstępni (dzieci, a także wnuki), ale tylko z dochodu powyżej 3030 zł (osoba samotna) albo 2469 zł na osobę w rodzinie. Resztę płaci gmina. Rodzeństwo nie płaci.
Stan prawny na 30.10.2026 · Redakcja LegalHelp
1. Pobyt w DPS
zł
Z decyzji lub ze strony DPS – ogłaszany do 31 marca
zł
Np. emerytura lub renta na rękę
2. Kto z rodziny może być zobowiązany
1 = mieszka sam
zł
Wpisz koszt pobytu i dochód mieszkańca – wynik pokaże się od razu, bez podawania danych kontaktowych.
Spór z gminą o opłatę za DPS?
Opisz sprawę bezpłatnie – prawnik oddzwoni i oceni, czy opłata jest prawidłowa i czy możesz być zwolniony.
Jak liczymy opłatę
| Kto | Ile najwyżej | Podstawa |
|---|---|---|
| 1. Mieszkaniec DPS | 70% swojego dochodu | art. 61 ust. 2 pkt 1 |
| 2. Małżonek, dzieci, wnuki – osoba samotnie gospodarująca | dochód minus 3030 zł (300% z 1010 zł); tyle zawsze musi zostać | art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. a |
| 2. Małżonek, dzieci, wnuki – osoba w rodzinie | gdy dochód na osobę przekracza 2469 zł (300% z 823 zł); na osobę musi zostać co najmniej 2469 zł | art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b |
| 3. Gmina, która skierowała do DPS | różnica między kosztem pobytu a opłatami mieszkańca i rodziny | art. 61 ust. 2 pkt 3 |
Dochód to suma przychodów z miesiąca przed złożeniem wniosku, pomniejszona o podatek, składki na ubezpieczenia i alimenty płacone innym osobom (art. 8 ust. 3). Kryteria dochodowe – 1010 zł i 823 zł – obowiązują od 1.01.2025 (Dz.U. 2024 poz. 1044). Rodzice mieszkańca (wstępni) płacą dopiero po małżonku i zstępnych.
Przykłady
| Sytuacja | Mieszkaniec | Rodzina | Gmina |
|---|---|---|---|
| Emerytura mamy 3000 zł, DPS 7000 zł, syn mieszka sam i ma 4500 zł | 2100 zł | 1470 zł | 3430 zł |
| Emerytura taty 2500 zł, DPS 8000 zł, córka w 3-osobowej rodzinie z dochodem 9000 zł | 1750 zł | 1593 zł | 4657 zł |
| Renta 2000 zł, DPS 6500 zł, syn mieszka sam i ma 2900 zł | 1400 zł | 0 zł | 5100 zł |
Kiedy rodzina może nie płacić
- Zwolnienie obowiązkowe (całkowite) – na wniosek, gdy mieszkaniec był pozbawiony władzy rodzicielskiej nad Tobą albo został skazany za umyślne przestępstwo na Twoją szkodę lub szkodę Twoich bliskich (chyba że skazanie się zatarło). Zwolnienie obejmuje też Twoich zstępnych (art. 64a).
- Zwolnienie możliwe (częściowe lub całkowite) – po wywiadzie środowiskowym, m.in. gdy płacisz już za pobyt innego członka rodziny, przy długotrwałej chorobie, bezrobociu, niepełnosprawności, ciąży lub samotnym wychowywaniu dziecka (art. 64).
Umowa czy decyzja
Wysokość dopłaty rodziny ustala się w umowie z gminą (wójtem, burmistrzem, prezydentem miasta). Jeśli nie podpiszesz umowy, gmina ustali opłatę w decyzji (art. 61 ust. 2d). Od decyzji możesz się odwołać do samorządowego kolegium odwoławczego w ciągu 14 dni od jej doręczenia – za pośrednictwem organu, który ją wydał (art. 127 i 129 KPA).
Więcej o opiece nad bliskim – kto płaci za DPS, ubezwłasnowolnienie, opiekun prawny – w poradniku Opieka, DPS i ubezwłasnowolnienie, m.in. czy rodzeństwo płaci za DPS i wniosek o zwolnienie z opłat.
Kiedy porozmawiać z prawnikiem
- gmina wydała decyzję o opłacie i masz 14 dni na odwołanie;
- chcesz zwolnienia, bo rodzic Cię skrzywdził albo się Tobą nie zajmował;
- rodzic wcześniej przekazał komuś mieszkanie lub dom, a gmina żąda opłat od dzieci;
- rodzeństwo nie chce dopłacać i nie wiecie, jak podzielić kwotę.
Opisz sprawę bezpłatnie – prawnik oddzwoni i oceni, czy opłata jest prawidłowa.
Podstawa prawna
- Ustawa o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2026 poz. 639) – art. 8 ust. 3, art. 60, 61, 64, 64a
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 12.07.2024 w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych (Dz.U. 2024 poz. 1044)
- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1691) – art. 127, 129
Kalkulator pokazuje orientacyjne kwoty maksymalne – ostateczną kwotę ustala gmina w umowie lub decyzji. Dane wpisane w kalkulatorze nie są nigdzie zapisywane. Widzisz błąd? Napisz do nas.