Kalkulator zachowku
Zachowek to połowa tego, co przypadłoby Ci z ustawy. Małoletni zstępni i osoby trwale niezdolne do pracy mają prawo do 2/3 tego udziału. Prawo do zachowku mają zstępni, małżonek i rodzice, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy. Rodzeństwu zachowek nie przysługuje.
Stan prawny na 30.10.2026 · Redakcja LegalHelp
1. Kim jesteś dla zmarłej osoby i kogo zostawiła
Licz też dzieci zmarłe, po których zostali potomkowie, i te, które odrzuciły spadek. Nie licz wydziedziczonych ani tych, które zrzekły się dziedziczenia.
2. Majątek i darowizny
zł
Dzisiejsza wartość tego, co zostawiła zmarła osoba
zł
Np. kredyty i niezapłacone rachunki
zł
Dla spadkobierców i uprawnionych bez limitu czasu, dla pozostałych z ostatnich 10 lat
zł
Według dzisiejszych cen
zł
Wartość tego, co przypada Ci z testamentu lub ustawy, także przez zapis
Wpisz wartość spadku lub darowizny – wynik pokaże się od razu, bez podawania danych kontaktowych.
Spór o zachowek?
Opisz sprawę bezpłatnie – prawnik oddzwoni i oceni, jakiej kwoty możesz żądać i od kogo.
Jak liczymy zachowek
- Czysta wartość spadku: wartość majątku minus długi spadkowe.
- Podstawa obliczeń: do czystej wartości doliczamy darowizny i zapisy windykacyjne (art. 993 KC). Wartość darowizny liczymy według jej stanu z chwili darowania, a według cen z chwili ustalania zachowku (art. 995 § 1 KC).
- Udział ustawowy: ułamek, który przypadłby Ci bez testamentu (art. 931–933 KC).
- Zachowek: podstawa × udział × 1/2 albo 2/3 (art. 991 § 1 KC).
- Do zapłaty: zachowek minus darowizny dla Ciebie i to, co dostajesz ze spadku (art. 991 § 2 i art. 996 KC).
Udział ustawowy w najczęstszych sytuacjach
| Kogo zostawiła zmarła osoba | Udział | Podstawa |
|---|---|---|
| Małżonek i dzieci, do 3 dzieci | wszyscy po równo | art. 931 § 1 |
| Małżonek i 4 lub więcej dzieci | małżonek 1/4, dzieci dzielą 3/4 | art. 931 § 1 |
| Dzieci bez małżonka | po równo | art. 931 § 1 |
| Dziecko nie żyje, zostali wnuki | wnuki dzielą udział swojego rodzica | art. 931 § 2 |
| Małżonek i rodzice, bez dzieci | małżonek 1/2, każdy rodzic 1/4 | art. 932 § 2, art. 933 § 1 |
| Sami rodzice | po równo | art. 932 § 3 |
Przykłady
| Sytuacja | Udział | Zachowek | Do zapłaty |
|---|---|---|---|
| Testament na żonę, spadek 600 000 zł, dwoje dzieci – liczymy dla dorosłego syna | 1/3 | 100 000 zł | 100 000 zł |
| To samo, ale dla córki trwale niezdolnej do pracy | 1/3 | 133 333,33 zł | 133 333,33 zł |
| Ojciec przekazał bratu mieszkanie warte 300 000 zł i nic nie zostało, dwoje dzieci | 1/2 | 75 000 zł | 75 000 zł |
| Spadek 200 000 zł, brat dostał wszystko w testamencie, Ty wcześniej darowiznę 100 000 zł | 1/2 | 75 000 zł | 0 zł |
Które darowizny się doliczają
- Nie doliczamy drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
- Nie doliczamy darowizn sprzed ponad 10 lat dla osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku (art. 994 § 1 KC). Darowizny dla spadkobierców i uprawnionych doliczamy bez względu na datę.
- Dla zachowku zstępnego nie doliczamy darowizn z czasu, gdy spadkodawca nie miał zstępnych, chyba że uczynił je mniej niż 300 dni przed urodzeniem się zstępnego (art. 994 § 2 KC).
- Dla zachowku małżonka nie doliczamy darowizn sprzed ślubu ze spadkodawcą (art. 994 § 3 KC).
Od kogo żądać i ile masz czasu
- Najpierw od spadkobiercy. Jeśli sam jest uprawniony do zachowku, odpowiada tylko ponad swój własny zachowek (art. 999 KC).
- Potem od obdarowanego, gdy nie możesz dostać zachowku od spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego. Odpowiada do granic wzbogacenia, a najpierw odpowiada obdarowany później (art. 1000 i 1001 KC).
- Termin: 5 lat od ogłoszenia testamentu, a wobec obdarowanego lub zapisobiercy windykacyjnego 5 lat od otwarcia spadku, czyli od śmierci (art. 1007 KC).
- Sąd: pozew składasz w sądzie ostatniego miejsca zwykłego pobytu zmarłej osoby (art. 39 KPC). Sprawy powyżej 100 000 zł rozpoznaje sąd okręgowy (art. 17 pkt 4 KPC).
- Opłata od pozwu: przy żądaniu powyżej 20 000 zł wynosi 5% tej kwoty (art. 13 ustawy o kosztach sądowych).
Wydziedziczenie
Spadkodawca może pozbawić zachowku tylko w testamencie i tylko z przyczyn z art. 1008 KC: uporczywe postępowanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, umyślne przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażąca obraza czci, uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych. Przyczyna musi wynikać z testamentu (art. 1009 KC), a po przebaczeniu wydziedziczenie nie jest możliwe (art. 1010 KC). Dzieci wydziedziczonego zstępnego zachowują prawo do zachowku (art. 1011 KC).
Więcej w poradniku Prawo spadkowe.
Kiedy porozmawiać z prawnikiem
- rodzeństwo lub inny spadkobierca nie chce zapłacić albo zaniża wartość majątku;
- mieszkanie lub dom przekazano przed śmiercią darowizną;
- testament Cię pomija albo wydziedziczenie budzi wątpliwości;
- to Ty masz zapłacić zachowek i szukasz rat albo obniżenia kwoty (art. 997¹ KC);
- zbliża się koniec 5-letniego terminu.
Opisz sprawę bezpłatnie – prawnik oddzwoni i oceni, jakiej kwoty możesz żądać. Zobacz też stronę prawnik od spraw spadkowych.
Podstawa prawna
- Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795) – art. 931–933, 991–1011
- Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468) – art. 17 pkt 4, art. 39
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228) – art. 13
Kalkulator pokazuje kwotę orientacyjną. W sporze wartość majątku i darowizn ustala sąd, zwykle z pomocą biegłego. Dane wpisane w kalkulatorze nie są nigdzie zapisywane. Widzisz błąd? Napisz do nas.