Jak wygląda rozprawa rozwodowa: przebieg, pytania sądu i przygotowanie

Rozprawa rozwodowa odbywa się w sądzie okręgowym przy drzwiach zamkniętych, czyli bez publiczności (art. 17 pkt 1 i art. 427 Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd musi ustalić, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały i czy rozwód nie zaszkodzi wspólnym małoletnim dzieciom (art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), dlatego przesłuchuje oboje małżonków. Gdy oboje chcecie rozwodu bez orzekania o winie, a pozwany uznaje pozew i nie macie małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć dowody do przesłuchania was dwojga (art. 57 § 2 KRO i art. 442 KPC). Jeśli powód bez usprawiedliwienia nie przyjdzie na pierwszą rozprawę, sąd zawiesza postępowanie (art. 428 § 1 KPC).

Stan prawny na 3.11.2026 · Redakcja LegalHelp

Przebieg rozprawy rozwodowej krok po kroku

1. Protokolant wywołuje sprawę i wzywa strony na salę. Sąd sprawdza, kto przyszedł, i ustala tożsamość stron, pełnomocników i świadków.
2. Powód mówi, czy podtrzymuje pozew i czy żąda orzekania o winie. Pozwany odpowiada, czy zgadza się na rozwód.
3. Sąd przesłuchuje strony i pyta każde z was o małżeństwo, rozpad związku i dzieci. Samo uznanie pozwu nie wystarczy, sąd musi wyrobić sobie zdanie na podstawie dowodów (art. 431 KPC).
4. Świadków i dokumenty sąd bada przede wszystkim w sprawie z orzekaniem o winie albo gdy jest spór o dzieci. Wasze dzieci i wnuki poniżej 17 lat nie mogą być świadkami (art. 430 KPC).
5. Jeśli sąd uzna, że małżeństwo da się uratować, może skierować was do mediacji albo raz zawiesić postępowanie (art. 436 § 1 i art. 440 § 1 KPC).
6. Na koniec sąd ogłasza wyrok: orzeka rozwód, rozstrzyga o winie, władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi i alimentach na dzieci, a gdy mieszkacie razem, także o sposobie korzystania z mieszkania (art. 57 i 58 KRO).

Na wiele z tych kroków może wystarczyć jedno posiedzenie, gdy sprawa jest zgodna. Spór o winę albo o dzieci zwykle oznacza kolejne terminy, świadków i dłuższe oczekiwanie.

O co zapyta sąd

Sąd musi stwierdzić zupełny i trwały rozkład pożycia (art. 56 § 1 KRO). Pytania dotyczą więc tego, czy między wami zostało cokolwiek ze wspólnego życia:

• Od kiedy nie mieszkacie razem albo żyjecie obok siebie.
• Czy prowadzicie wspólne gospodarstwo, macie wspólne pieniądze i rachunki.
• Czy łączy was jeszcze więź uczuciowa i fizyczna.
• Co doprowadziło do rozpadu i czy próbowaliście go naprawić.
• Kto opiekuje się dziećmi, jak wyglądają ich kontakty z drugim rodzicem i ile kosztuje ich utrzymanie.

Mów konkretnie i spokojnie, z datami. Nie oceniaj drugiej strony i nie mów o sprawach, o które sąd nie pyta, chyba że twój pełnomocnik uzna, że to potrzebne.

Rozwód z orzekaniem o winie i bez

	Bez orzekania o winie	Z orzekaniem o winie
Kiedy	Na zgodne żądanie obojga małżonków (art. 57 § 2 KRO)	Gdy choć jedno z was tego żąda (art. 57 § 1 KRO)
Dowody	Często tylko przesłuchanie stron, jeśli pozwany uznaje pozew i nie ma małoletnich dzieci (art. 442 KPC)	Świadkowie, wiadomości, dokumenty, często kilka rozpraw
Opłata od pozwu	600 zł, połowa wraca po uprawomocnieniu wyroku (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kosztach)	600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach)
Skutek	Jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy (art. 57 § 2 KRO)	Małżonek niewinny może żądać alimentów od wyłącznie winnego, gdy rozwód wyraźnie pogorszył jego sytuację materialną, nawet bez niedostatku (art. 60 § 2 KRO)

Gdy pogodzicie się w pierwszej instancji i powód cofnie pozew, sąd zwraca całą opłatę (art. 79 ust. 2 ustawy o kosztach).

Jak się przygotować do pierwszej rozprawy

1. Przeczytaj jeszcze raz pozew i odpowiedź na pozew. Sąd będzie o nie pytał.
2. Jeśli macie dzieci, spróbujcie spisać porozumienie o władzy rodzicielskiej i kontaktach. Sąd je uwzględni, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka (art. 58 § 1 KRO).
3. Przygotuj zestawienie kosztów dzieci i dowody dochodów, bo sąd ustali w wyroku alimenty (art. 58 § 1 KRO).
4. Weź dowód osobisty i wezwanie z sygnaturą sprawy. Przyjdź kilkanaście minut wcześniej.
5. Jeśli nie możesz przyjść, od razu złóż usprawiedliwienie. Nieobecność powoda na pierwszej rozprawie bez usprawiedliwienia zawiesza sprawę, a brak wniosku o jej podjęcie przez rok kończy ją umorzeniem (art. 428 KPC).

Po rozprawie: wyrok i odwołanie

Jeśli chcesz odwołać się od wyroku, najpierw w ciągu tygodnia od jego ogłoszenia złóż wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem (art. 328 § 1 KPC). Opłata wynosi 100 zł i zalicza się ją na poczet opłaty od apelacji (art. 25b ustawy o kosztach). Potem masz 2 tygodnie na apelację od doręczenia wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 KPC). Oba terminy policzysz w kalkulatorze terminów sądowych.

Kiedy porozmawiać z prawnikiem

• Druga strona żąda orzekania o Twojej winie albo Ty chcesz go żądać.
• Nie zgadzacie się co do dzieci: z kim mają mieszkać, jak często widywać drugiego rodzica, ile alimentów.
• Rozprawa jest za kilka dni, a Ty nie wiesz, co mówić i jakie dowody zabrać.
• Pojawiły się zarzuty przemocy albo sprawa o mieszkanie.

Opisz sprawę bezpłatnie w formularzu. Prawnik oddzwoni i pomoże przygotować się do rozprawy.

Pytania

Czy rozprawa rozwodowa jest jawna?

Nie. Posiedzenia odbywają się przy drzwiach zamkniętych, chyba że oboje małżonkowie żądają jawności, a sąd uzna, że nie zagraża ona moralności (art. 427 KPC).

Ile trwa pierwsza rozprawa rozwodowa?

Przepisy nie określają czasu. Zgodny rozwód bez orzekania o winie i bez małoletnich dzieci jest najkrótszy, bo sąd może poprzestać na przesłuchaniu stron (art. 442 KPC). Spór o winę lub dzieci zwykle oznacza kilka terminów.

Czy dziecko będzie świadkiem w sprawie rozwodowej?

Dzieci stron, które nie skończyły 17 lat, nie mogą być przesłuchiwane jako świadkowie (art. 430 KPC).

Co jeśli małżonek nie przyjdzie na rozprawę?

Rozprawa odbywa się mimo nieobecności jednej ze stron. Wyjątek dotyczy powoda, który bez usprawiedliwienia nie przyszedł na pierwszą rozprawę: wtedy sąd zawiesza postępowanie (art. 428 § 1 KPC).

Podstawa prawna

• Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 236): art. 56, 57, 58, 60
• Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 468): art. 17, 328, 369, 427, 428, 430, 431, 436, 440, 442
• Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228): art. 25b, 26, 79

Przebieg Twojej sprawy może zależeć od tego, czy macie dzieci, czy żądacie orzekania o winie, i od sędziego. Widzisz błąd? Zgłoś go.

Więcej: Prawo rodzinne i opiekuńcze · wzór pozwu o rozwód bez orzekania o winie